Column

Gepost op 14 januari 2014 | door Jan Eef

8

Een glimp van wat ooit was

Irma van Kampen

Tijdens een wandeling door de wijk ontdek ik aan het begin van de John Franklinstraat, in een portiek, een geschilderde reclametekst: Bakfietsen en handkarren te huur. Het is een oude reclametekst gezien de afgebladderde verf, het lettertype en de tekst, en even zie ik het straatbeeld voor me zoals het vroeger was. Ik maak een foto van de portiek en ga op onderzoek uit naar het verhaal achter deze muurschildering.  Op Google kan ik aanvankelijk niets vinden over handkarren of bakfietsen in de John Franklinstraat. In het krantenarchief bij de Koninklijke Bibliotheek (KB) heb ik meer geluk. Daar tref ik in het ‘Volksdagblad: Dagblad voor Nederland’ van 2 april 1938 een advertentie aan van J. Th. Fritschy, John Franklinstraat 7 – onder de poort. Deze Fritschy verhuurt karren, touw en blok, bakfietsen met elektrisch licht (!) en ook tandems, zo blijkt. De prijzen staan erbij. Een tandem huren kost maar 1 gulden per dag, bestellingen uitvoeren per bakfiets 50 cent per uur.

Met de naam Fritschy, het adres en de broodwinning verwacht ik een heel leven bloot te kunnen leggen. Bij de KB blijft het evenwel bij dit ene resultaat. Ik zoek verder, nu de archiefkaarten in het Stadsarchief van Amsterdam. En jawel, ik vind hem. Jacobus Theodorus Fritschy, karrenverhuurder. Hij is geboren in 1900. Op zijn archiefkaart staat verder vermeld dat hij op 65-jarige leeftijd verhuist naar de Vespuccistraat en acht jaar later naar Amstelveen. Op basis hiervan lukt het me een beeld van Jacobus Fritschy te vormen. Jacobus Fritschy, voor vrienden Jaap of toch Koos, met een pet schuin op een oor en een donkergroene stofjas. Hij plaatst de advertentie uit ambitie. Hij verhuurt mooie spullen. Hij verdient met zijn bedrijf een goeie boterham en kan later, na zijn pensionering, op stand gaan leven in Amstelveen.

Is dat echt het enige dat van Jacobus Fritschy te vinden is? Nee. Hij komt ook nog voor in het politiearchief. Wil ik wel weten wat erin staat? Het zijn dossiers uit de oorlogsjaren. En… ik hoef mijn beeld niet bij te stellen. Hij heeft vier maal aangifte gedaan. Hij is bestolen en drie maal opgelicht door klanten die een valse naam of adres opgaven. De ontvreemde tandem wordt later teruggevonden, de bakfietsen en de handkar is hij kwijt. Dit lijkt klein leed, maar voor een zelfstandige die zijn hoofd boven water probeert te houden zijn dit zware klappen. En zo denk ik bij de poort van de John Franklinstraat altijd even aan meneer Fritschy, met zijn donkergroene stofjas en zijn pet schuin op een oor. Ik denk aan zijn optimisme, de tegenslagen en misschien ook zijn goedgelovigheid, want zeg nu eerlijk, drie maal…?

Tags: ,




8 Responses to Een glimp van wat ooit was

  1. Annette says:

    Wat leuk dat je dat allemaal hebt uitgezocht! Smaakt naar meer. Serietje?

  2. Judith says:

    Grappig dat een blik ergens op je zo nieuwsgierig kan maken, je iets laat uitpluizen en wellicht een nieuw talent kan laten ontdekken.

  3. Jos out says:

    Wat leuk !!
    Als dochter van een Fritschy moeder afkomstig uit Amstelveen leuk om te lezen!

  4. An says:

    Leuk om dit te lezen,mijn man is als jonge jongen bij ome Jan Fritschy begonnen en heeft later het bedrijf overgenomen.

  5. Ernst Vahrmeijer says:

    Geweldig omdat te lezen.
    Heb er tegenover gewoond van 1940 tot 1964 op nr 16. Was er altijd een drukte van belang. In de vijftige rjaren is hij ook een verhuisbedrijf begonnen en dat gaf nogal beroering in de kleine straat want er kwamen vrachtauto’s bij natuurlijk, vooruitgang was niet te stoppen.

  6. Jan Eef says:

    Hallo Ernst, Irma – de schrijfster – is bezig met een buurtinitiatief om de gevelreclames te restaureren en alle informatie hierover is zeer welkom. Mag zij jou benaderen hiervoor? groeten, Annemeijn – Jan Eef redactie

  7. Irma van Kampen says:

    Hallo Ernst en An, wat een ontzettend fijne reacties. Zoals Annemeijn al schrijft ben ik bezig met een buurtinitiatief om de gevelreclame te laten restaureren. Die is deels verdwenen en we, dat ben ik en de Werkgroep Historische Gevelreclames Amsterdam (WHGA http://www.gevelreclames.nl/), willen graag weten wat de gehele tekst is geweest. Misschien hebben jullie foto’s waar die op te zien is? We zien in ieder geval heel nieuwsgierig naar jullie herinneringen en zouden graag contact met jullie krijgen. De Jan Eef redactie heeft mijn e-mailadres. Met vriendelijke groet, Irma van Kampen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Terug naar boven ↑
  • Buurtagenda

    no event


  • Tweets van Jan Eef